Strzegom zapisany w detalach, opowieściach i fotografiach

Bazylika nie jest tylko zabytkiem, ale punktem orientacyjnym miasta.

Bazylika św. Apostołów Piotra i Pawła to jeden z największych gotyckich kościołów na Śląsku, wznoszono ją etapami od XIII do początku XVI w. z miejscowego łamanego granitu i bazaltu, a piaskowca użyto do najcenniejszych detali. Świątynię budował zakon joannitów przy wsparciu książąt świdnickich i strzegomskich mieszczan; przy pracach pojawiły się wpływy słynnego praskiego warsztatu Petera Parlera. W 2002 r. papież Jan Paweł II podniósł kościół do godności bazyliki mniejszej, w 2012 r. uznano go za pomnik historii, a w 2017 r. ustanowiono kolegiatą.Źródła: parafia bazyliki strzegomskiej (bazylikastrzegom.pl); Wikipedia („Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu"); HistoriaPoszukaj.pl (NID/Muzeum Historii Polski); strzegom.pl. Uwaga: źródła różnią się w wymiarach — oficjalna karta podaje wysokość 34,2 m i długość nawy środkowej 76 m.

Kamieniołomy opowiadają historię pracy, transportu i technologii.

Strzegom leży na rozległym masywie granitowym ciągnącym się aż po Sobótkę i do dziś dostarcza około połowy krajowego wydobycia tego kamienia. Najstarszy wciąż czynny kamieniołom - „Barcz", działa od 1826 r. i wziął nazwę od pierwszego właściciela, F.S. Bartscha. Strzegomski granit trafił do najważniejszych polskich realizacji: otoczenia Pałacu Kultury i Nauki, Dworca Centralnego i
stacji metra w Warszawie, Portu Północnego w Gdańsku, a także rynków Wrocławia, Krakowa, Legnicy i Kalisza.Źródła: Wikipedia („Granit strzegomski"); Granit Strzegom S.A. (wykaz realizacji); Granitowy Szlak (granitowyszlak.com). Uwaga: trzon Kolumny Zygmunta w Warszawie wymieniono na strzegomski granit dopiero podczas jednej z renowacji — warto tę niuans zachować, bo bywa upraszczany.

Bitwa z 1745 roku zmieniła polityczną mapę Śląska.

4 czerwca 1745 r. na równinie między Strzegomiem, a Dobromierzem starły się wojska pruskie, dowodzone osobiście przez króla Fryderyka II oraz koalicje austriacko-saską. Była to jedna z największych bitew wojen śląskich; w literaturze nosi nazwy: pod Dobromierzem, pod Strzegomiem oraz Hohenfriedeberg. Zwycięstwo ugruntowało pruskie panowanie nad Śląskiem na kolejne dwa stulecia, a sam
Fryderyk, zapalony muzyk, upamiętnił triumf marszem „Hohenfriedberger".Źródła: Wikipedia („Bitwa pod Dobromierzem"); Świdnicki Portal Historyczny (historia-swidnica.pl); Gmina Dobromierz; R. Kisiel, „Strzegom–Dobromierz 1745", Bellona 2001.