Tematem spotkania będą elementy bazyliki, obok których łatwo przejść, nie zdając sobie sprawy z bogactwa ukrytych w nich przedstawień. Trzy monumentalne, bogato rzeźbione portale należą do najcenniejszych detali architektonicznych strzegomskiej świątyni.

Według Narodowego Instytutu Dziedzictwa szczególne znaczenie ma portal zachodni. Jego dwustrefowy tympanon przedstawia scenę nawrócenia św. Pawła, a na znajdującej się wyżej wimperdze umieszczono Sąd Ostateczny. NID wskazuje, że sposób przedstawienia nawrócenia św. Pawła nawiązuje do słynnego "Portalu Śpiewaków" w katedrze św. Szczepana w Wiedniu. Scena Sądu Ostatecznego jest natomiast jedynym na Śląsku przykładem figuralnej dekoracji wimpergi tego rodzaju. 

Trzy wejścia, trzy średniowieczne opowieści

Każdy z portali ma własny program ikonograficzny. Portal północny przedstawia w dolnej części koronację Betsabe przez Salomona oraz Estery przez Ahaswera, a wyżej koronację Marii przez Chrystusa. Portal południowy, datowany na około 1400 rok, przedstawia scenę Zaśnięcia Marii. 

Nie są to więc jedynie ozdobne wejścia do świątyni. Średniowieczna rzeźba przekazywała za ich pomocą konkretne treści religijne, wykorzystując postacie, gesty i całe sceny znane ówczesnym odbiorcom.

Znaczenie portali jest jednym z powodów, dla których strzegomska bazylika zajmuje szczególne miejsce w polskim dziedzictwie. Narodowy Instytut Dziedzictwa podkreśla bardzo wysoki poziom jej kamiennego detalu rzeźbiarskiego i architektonicznego. Cały kościół posiada status Pomnika Historii. 

Krzysztof Kaszub od lat bada historię Strzegomia

Spotkanie poprowadzi Krzysztof Kaszub, którego zainteresowania od wielu lat koncentrują się na historii miasta, jego zabytkach i mniej znanych wątkach z przeszłości.

Polskie Radio poświęciło mu w 2022 roku reportaż, przedstawiając go jako pasjonata historii, który cztery lata zajmował się rozszyfrowywaniem tajemnic średniowiecznej bazyliki w Strzegomiu. Jego zainteresowania obejmują również historię najnowszą i poszukiwanie nieznanych lub zapomnianych wydarzeń związanych z regionem. 

Kaszub jest także autorem publikacji poświęconych Strzegomiowi. W katalogach bibliotecznych znajduje się m.in. jego książka "Strzegomskie kościoły i klasztory", wydana w 2000 roku przez Strzegomskie Towarzystwo Inicjatyw Gospodarczych. Źródła regionalne wymieniają również jego publikację "Terra Sigillata de Strigonensis". 

Nie będzie to jego pierwsze spotkanie z mieszkańcami w ramach Nocy Kościołów. W 2022 roku podczas wydarzenia organizowanego w strzegomskiej bazylice również opowiadał o tajemnicach świątyni. 

Tym razem głównym tematem będą właśnie portale i zapisane w kamieniu sceny, które od kilkuset lat znajdują się przy wejściach do jednej z najważniejszych budowli Strzegomia.

Noc Kościołów odbędzie się w sobotę, 29 sierpnia o godz. 19:00 w Bazylice Mniejszej św. Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu.