Materiał zatytułowany „Jak tam żniwa? Zaglądamy na pola: Dolny Śląsk, Podlasie, Warmia i Żuławy” przedstawia cztery gospodarstwa z różnych części Polski. Jako pierwszy przed kamerą wystąpił rolnik z Olszan. 

Rolnictwo od pokoleń

Gospodarstwo pana Łukasza ma około 200 hektarów. Jego rodzice rozpoczęli gospodarowanie w Olszanach w latach 70. Około 20 lat temu przekazali je synowi, który od tego czasu rozwija je wspólnie z żoną.

Produkcja obejmuje zarówno uprawę roślin, jak i hodowlę bydła mlecznego. Od niedawna w gospodarstwie utrzymywane są również opasy.

W strukturze zasiewów znajdują się rzepak ozimy, pszenica ozima nasienna i konsumpcyjna, nasienny jęczmień ozimy, jęczmień jary browarny, kukurydza na kiszonkę, lucerna oraz groch. Ważną część gospodarstwa stanowią także trwałe użytki zielone. 

Pan Łukasz podkreśla, że podstawą jego pracy jest prawidłowy płodozmian. Rzepak wraca na to samo pole nie częściej niż raz na cztery lata, a czasem dopiero po pięciu lub sześciu sezonach. Ma to szczególne znaczenie przy stosowanej w gospodarstwie technologii bezorkowej.

Olszany mają rolnictwo zapisane w historii

Wybór Olszan jako miejsca rozpoczynającego ogólnopolski materiał nie jest przypadkowy. Oficjalna charakterystyka sołectwa określa miejscowość jako typowo rolniczą. Na jej terenie znajduje się około 127 gospodarstw rolnych, a powierzchnia użytków rolnych wynosi ponad 1,3 tys. hektarów. Grunty orne stanowią 86 procent struktury gruntów.

Olszany od wieków słynęły z produkcji zbóż. Uprawiany tutaj jęczmień wykorzystywano już od XVI wieku do warzenia białego piwa, które konkurowało z wyrobami browarników ze Świdnicy i Wrocławia. Wieś położona jest na Przedgórzu Sudeckim, na skraju Równiny Świdnickiej. 

Także cała gmina Strzegom dysponuje dobrymi warunkami do produkcji rolniczej. Oficjalne materiały gminy wskazują przede wszystkim na urodzajne gleby sprzyjające uprawie pszenicy oraz stopniowe powiększanie się gospodarstw posiadających ponad 40 hektarów. 

70 krów i osiem godzin dojenia dziennie

Jednym z najważniejszych kierunków działalności gospodarstwa jest produkcja mleka. W zaadaptowanej, dawnej oborze uwięziowej krowy utrzymywane są obecnie luzem. Rolnicy zbudowali także halę udojową typu tandem, wykorzystując używane wyposażenie.

Codziennie dojonych jest około 70 krów. Jak mówi pan Łukasz, praca zajmuje około czterech godzin rano i kolejnych czterech wieczorem. Najwięcej czasu w hali udojowej spędza jego żona.

Stado od wielu lat znajduje się pod oceną użytkowości mlecznej. Według danych przedstawionych przez gospodarza średnia wydajność w poprzednim roku wyniosła niespełna 13 tys. kilogramów mleka od jednej krowy. 

Całe stado utrzymywane jest na głębokiej ściółce, dlatego praktycznie cała słoma z pól trafia z powrotem do gospodarstwa. Powstający obornik jest później wykorzystywany na polach. Przy technologii bezorkowej stosowane są mniejsze, ale regularne dawki nawozu naturalnego.

Stare zabudowania ograniczały dalszy rozwój

W materiale pan Łukasz nie ukrywa trudności. Dotychczasowe gospodarstwo mieści się w starych, ciasnych zabudowaniach, których układ nie odpowiada potrzebom współczesnej produkcji rolnej.

Każdy dostępny fragment budynków został wykorzystany na pomieszczenia dla krów, cieląt i młodzieży hodowlanej. Rolnicy przez dłuższy czas szukali więc miejsca, które pozwoliłoby na dalszy rozwój.

Taką nieruchomość udało się kupić w ubiegłym roku. W nowych budynkach pojawiły się już jałówki i młode bydło. Planowana jest także przebudowa części obiektu oraz przygotowanie miejsca pod robota udojowego.

Nie obyło się jednak bez poważnego zdarzenia. W grudniu 2025 roku w jednym z budynków wybuchł pożar. Z relacji służb wynika, że doszło do niego 11 grudnia po godzinie 23.00. W środku znajdowało się 20 cieląt. Dzięki szybkiej reakcji mieszkańców oraz strażaków wszystkie zwierzęta zostały uratowane. W działaniach uczestniczyło siedem zastępów straży pożarnej. 

Pan Łukasz w materiale szczególnie podziękował strażakom z Olszan, którzy pomagali opanować ogień. Mimo częściowego zniszczenia budynku gospodarze nie zrezygnowali z dalszych prac.

Żniwa prowadzone między zmianami pogody

Ekipa kanału odwiedziła Olszany w samym środku żniw. W czasie poprzedzającym nagranie udało się zebrać około 18 hektarów rzepaku. Jego wilgotność wynosiła od około 7 do 8,5 procent, a uzyskane plony gospodarz ocenił jako dobre.

Wcześniej zakończono zbiór około 30 hektarów nasiennego jęczmienia ozimego odmiany Aleksandra. Badania wykazały siłę kiełkowania przekraczającą 90 procent. Istnienie tej odmiany w ofercie nasiennej Agrii potwierdzają materiały producenta. 

Widzowie mogli także zobaczyć zbiór jęczmienia jarego. Po skoszeniu około jednej trzeciej pola pan Łukasz wstępnie szacował plon na ponad 7 ton z hektara, zastrzegając, że dokładne wyliczenia będą możliwe dopiero po zakończeniu pracy.

Zbiór utrudniała pogoda. Temperatura wynosiła około 17 stopni, a wilgotność ziarna zaczęła zbliżać się do 14,5 procent. Gdy jej poziom zaczął rosnąć, rolnicy zdecydowali o przerwaniu pracy i oczekiwaniu na lepsze warunki.

W żniwach wykorzystywany jest kombajn Fendt 5220 E, który pracuje w gospodarstwie już piętnasty sezon. W sprzyjających warunkach maszyna może zebrać około 12 hektarów w ciągu dnia, szczególnie gdy ziarno jest wysypywane podczas jazdy.

Olszany pokazane bez upiększania

„Rolnicy bez ściemy” to kanał, którego twórcy chcą pokazywać codzienne życie gospodarstw bez lukru i filtrów. Nie ograniczają się do prezentacji nowych maszyn. Rozmawiają również o kosztach, pogodzie, ograniczeniach starych budynków, pracy całej rodziny oraz problemach, które trzeba rozwiązywać każdego dnia. 

Historia pana Łukasza dobrze wpisuje się w ten format. Materiał pokazuje nowoczesne, intensywnie rozwijane gospodarstwo, które jednocześnie funkcjonuje w zabudowaniach pamiętających zupełnie inne realia rolnictwa.

Dla mieszkańców gminy Strzegom jest to również okazja, by zobaczyć Olszany z perspektywy codziennej pracy rolników. Pierwsza część odcinka trwa do około 17 minuty i 54 sekundy. Później autorzy przenoszą się do kolejnego gospodarstwa w innej części Polski. 


Źródła: materiał i transkrypcja kanału „Rolnicy bez ściemy”, oficjalny serwis Gminy Strzegom, Radio Sudety24, materiały Agrii i IGP Polska.